Wat is Bio-energetische Analyse?
Bio-energetische analyse is een lichaamsgerichte psychotherapie en heeft als uitgangspunt dat er samenhang is in het lichaam met de gedachten, emoties en gevoelens. Dit houdt in dat de dualistische kijk op mens en gezondheid in termen van somatisch of psychisch principieel is losgelaten. Lichaam en psyche zijn één geheel.
In de westerse psychotherapie is deze benadering relatief nieuw. In de oosterse geneeskunde is onderlinge beinvloeding van de lichamelijke en geestelijke gezondheid in feite al duizenden jaren aanwezig. Ingrijpende ervaringen die iemand niet of in onvoldoende mate heeft kunnen verwerken vinden behalve in psychische problemen ook hun weerslag in het lichaam.
Het ontstaan van een klachtenpatroon wordt begrepen en onderzocht door te kijken naar iemands levensgeschiedenis en naar de impact hiervan op het lichaam. Het therapeutisch proces richt zich op het gangbaar en stromend maken van de geblokkeerde beweeglijkheid in het lichaam en van de daarmee verbonden onverwerkte ervaringen.
De voornaamste grondlegger van lichaamsgerichte psychotherapie is Wilhelm Reich. Hij ontdekte in het lichaam verhardingen in de vorm van spierspanningen en blokkades. Hij noemde dit lichaamspantsers. Volgens Reich zou de psychotherapie zich niet alleen met de psyche moeten bezighouden maar ook met het lichaam. In de vorm van intensief ademen, bewegen en expressiviteit.
Alexander Lowen werd geinspireerd door Reich en ontwikkelde de Bio-energetica om spierspanningen op te lossen en de emoties die daarbij horen vrij te maken. Het uiteindelijke doel is de realisering van een optimale levensenergie (levenslust), die de grondslag vormt voor een evenwichtig, geestelijk en lichamelijk gezond bestaan en het aangaan van bevredigende relaties met anderen.
Van overleven naar leven
Ieder mens en ieder kind raakt af en toe gekwetst door anderen of door een samenloop van omstandigheden. Als kind hebben we minder keuze mogelijkheden dan als volwassene om hierop te reageren en onze omgeving te veranderen. Wanneer een kind de pijn die bepaalde situaties opleveren niet meer kan verdragen reageert het door contact met de innerlijke pijn te verbreken. Bijvoorbeeld door reacties als: stil worden, zich inhouden, schouders aanspannen, boos zijn, of de kwetsing uit het bewustzijn te bannen (te vergeten). Zo ontstaat in de jeugd een patroon waarbij ieder mens zijn eigen unieke en creatieve wijze van reageren opbouwt. Een wijze van overleven die op dat moment de meest optimale kans voor verdere ontwikkeling biedt.
Als volwassene, met meer mogelijkheden, blijven we uit angst en onwetendheid vaak in overbodig geworden overlevingspatronen hangen. Dit leidt ertoe dat we op subtiele wijze onszelf beperken. Spanningsgebieden in het lichaam ontstaan door de jaren heen en geven klachten als bijvoorbeeld slapeloosheid, depressie, angst of onverklaarbare pijnklachten. Zonder dat we het ons bewust zijn gaan we bepaalde mensen of situaties uit de weg. Of we beschadigen onszelf opnieuw door juist bij herhaling in situaties terecht te komen die pijnlijk of destructief zijn. Dit betekent dat de kwetsuren nog niet geheeld zijn en dat veel van de vreugde en rijkdom van het leven aan ons voorbij gaat. Bio-energetische analyse is een mogelijkheid om met genoeg moed, energie en inzicht over de drempel te stappen van overleven naar leven.
Overlevingspatronen
Het is moeilijk overlevingspatronen te onderzoeken en los te laten omdat ze vaak onbewust zijn. Overlevingspatronen ervaren we als eigen en noodzakelijk. Ik ben nu eenmaal zo of Ik kan niet anders, zeggen mensen dan. Een overlevingspatroon bestaat altijd uit drie componenten: lichamelijke reacties; gevoelens en emoties; mentale conclusies of overtuigingen. Deze drie componenten zijn nauw met elkaar verbonden en werken onderling op elkaar in.
Het therapeutisch proces
De relatie tussen mij, als therapeut, en de cliënt richt zich in eerste instantie op het creëren van voldoende veiligheid en contact zodat de cliënt zich open kan stellen om overlevingspatronen te verkennen en nieuwe mogelijkheden eigen te maken. Het leren kennen van het overlevingspatroon gebeurt zowel door middel van een gesprek als door middel van lichaamsgerichte oefeningen. Hierbij is aandacht voor de lichamelijke en emotionele reacties die ontstaan en ook voor de conclusies die iemand heeft getrokken over het leven en het omgaan met relaties.
Het proces van heling krijgt vorm door geconcentreerde aandacht te schenken aan het overlevingspatroon en de pijn (woede en verdriet) die er onder verborgen zit. Daarnaast richt de therapeut zich ook op de onderliggende levenslust, kracht en authenticiteit die ook ieder mens ter beschikking heeft.
Het werkt ondersteunend en helend voor de cliënt om zich in het hier en nu door de therapeut gezien en gerespecteerd te voelen. Dit was immers niet het geval toen de pijn ontstond. Er ontstaat meer bewustzijn op en inzicht in de persoonlijke gezinshistorie en zo kan de oorsprong van het overlevingspatroon begrepen worden.
Wanneer de cliënt in het dagelijks leven in staat is zich anders op te stellen kan hij nieuwe positievere ervaringen opdoen en realiseren dat er meer mogelijk is. Dit maakt de bio-energetische analyse tot een benadering waarin mensen steeds meer tot hun recht komen.
Het woord heling suggereert wellicht dat er zo iets is als ziek zijn en een moment van beter zijn. Bio-energetische analyse denkt niet in deze termen maar gaat er vanuit dat ieder mens een enorme potentie heeft tot groei en ontwikkeling welke een leven lang doorgaat. Als Bio-energetisch analytisch therapeut richt ik mij op het ondersteunen van dit proces bij mijn cliënt.
